Een terugblik op 2017

30 november 2017

Heeft het post-Drupajaar 2017 laten zien wat er beloofd was? De sign- en displaymarkt zou verder digitaliseren en dat zou wellicht tot nieuwe businessmodellen leiden. Werden nieuwe technologieën opgepikt door early-adopters in de branche? We kijken achterom en speuren naar kansen.

  • 1. Iconisch Parthenon in Kassel.

  • 2. Parthenon-zuilenconstructie.

  • 3. Parthenon’s steunberen.

  • 4. Landmark in Amsterdam.

  • 5. Efficiëntere standaankleding.

  • 6. Inklapbare deskcounter.

  • 7. Lange Ritter-display.

  • 8. Display hout/kunststof/inkjetprint.

  • 9. Kunststof display.

  • 10. Sei lasersnijtafel.

  • 11. GravoGraph LS1000XP.

  • 12. Zünd freest dikke kunststofplaat.

  • 13. Massivit’s 3D-print.

  • 14. 3D-geprinte kunststof producten.

  • 15. Seido’s gadgetachtige producten.

  • 16. Océ Eiger’s 3D-printreliëf.

  • 17. Durst‘s 3D-printreliëf.

  • 18. Dimense reliëfprinter.

  • 19. Detail Dimense’s reliëfprint.

  • 20. Xeikon’s 3500 behangproductie.

  • 21. IIJ’s UV-inkjet behangprinter.

  • 22. Durst Rhotex 325.

  • 23. VUTEk’s FabriVU 340.ige producten.

  • 24. Agfa Avinchi DX3200.

  • 25. Aleph-LaForte’s textielprinter.

  • 26. ColorJet SoftJet PLUS.

  • 27. Flora TX-3200DS.

  • 28. Lüscher-Tschudi’s Raptor 320.

  • 29. Mimaki Tx300P-1800B.

  • 30. MTEX Dragon.

  • 31. Mutoh ValueJet VJ-1948WX.

  • 32. Gandy’s Softjet-5000.

  • 33. 5 m brede kalander.

  • 34. Kalander met tafelbladinvoer.

  • 35. Mimaki UJV55-320.

  • 36. Fujifilm’s AcuityLED 3200R.

  • 37. Acuity’s bolle plexiglas-cover.

  • 38. Mutoh ValueJet 1638UH.

  • 39. Polaroid UV-Led.

  • 40. Liyu’s INNO UV-Ledprinter

  • 41. Durst Rho WT 250HS.

  • 42. EFI’s AquaEndure inkten.

  • 43. Lancering Mouvent’s TX801.

  • 44. Canon/Océ Colorado 1640.

  • 45. VP700 Memjet Labelprinter.

  • 46. Archipelago’s Powerdrop printwiel.

  • 47. Gicléeprint Vincent van Gogh.

Landmarks in citymarketing

Standbouwers in de signbranche hebben wellicht opgemerkt dat midden van dit jaar in Kassel (D) een groot smaakmakend (stand)bouwwerk heeft gestaan. Weliswaar niet zo indrukwekkend als het Brusselse citymarketing-landmark Atomium, maar het (1) ‘Parthenon of Books’ was voor outdoor stand- en evenementenbouwers om jaloers op te worden! Volgens specialisten en standbouwers uit de sign-markt was dit een technisch hoogstandje van 30 x 66 meter, dat erg goed refereert naar het origineel. Voor de realisering ervan waren meer dan 100 ton plaatmateriaal, stijgerbuizen en betonblokken nodig. Alle Parthenonzuilen, -timpanen en langsverbindingen waren bekleed met boeken. Maar hoe? (2) Uit de met betonblokken verankerde onderbouw rezen 46 draadframes omhoog uit circa 2 m diameter ronde gaten in de verhoogde botonplexvloer. Rondom die draadframes waren de boeken in gesloten plastiekzakjes opgehangen. Om alles wind- en watervast te maken, waren de zuilen en rechte delen met rekfolie strak omwikkeld. Het ‘Parthenon of books’ stond er na drie maanden nog steeds goed bij. (3) Binnenin die Parthe-non-stellage hielden met betonblokken verzwaarde steunberen het geheel drie maanden in bedwang. Een heel ander maar wel kunstzinnig citymarketing-landmark plaatste Amsterdam bij het Rijksmuseum. (4) Op die manier zette de kunstenaar Dubuffet Amsterdam op de kaart. Die citymarketing-trend heerst al langer, maar wordt nadrukkelijker. Het extraverter worden van de outdoor-leefomgeving lijkt een trend waarin overheden, instellingen en burgers participeren. Citymarketing en de verzorgde outdoor-reclame waarmee de projecten worden gepromoot, kunnen kansen bieden voor signbedrijven.

Indoor-landmarks

In 2017 mocht het voor de gangbare standbouw- en displaytoepassingen allemaal weliswaar wat fraaier en luxueuzer zijn, maar er diende wel rekening te worden gehouden met efficiëntie en een zekere eenvoud. (5) Textielprint en aluminiumframes hebben de plaats overgenomen van boardwanden, honingraatkarton en ReBoard. Al die lelijke fineerwanden en afgezaagde honinraatzijkanten zijn uit het gezicht verdwenen. (6) Indoor beurs- en conferentieaankleding is nu opvouw-baar/inklapbaar en door iedereen in no-time op te zetten. Dat kan een dag standopbouw, inrichten en afbreken schelen. De trendy markt van outdoor-evenementaankleding raakt meer en meer verwant aan die van de signmakers en standbouwers. Het wordt een uitdaging om van deze markt een graantje mee te pikken. Dat vraagt om bijkomende kennis van andere technologische disciplines, kennis over veiligheidsvoorschriften, enz. Ook het in-door-winkellandschap verandert: fraaiere en luxueuzere looks, met aandacht voor efficiëntie, eenvoud en energiezuinigheid. Vaak zijn het enkel nog de gevulde schappen die kleur aan het winkellandschap geven. Aangeklede shop-in-shop-displays worden zeldzamer. Maar soms pakt een leverancier uit en neemt het merk een schappenwand over. Dat doet bijvoorbeeld chocoladeleverancier Ritter Sport dit najaar in Duitse winkelketens met (7) RITTER LOTTO. Een circa 3 m lange displaywand roept het winkelpubliek op om een selfie met vijf (gekochte) Ritter Sport-chocoladeblokken aan Ritter te sturen. Daarmee zijn zes BMW-i3’s en kleinere dingen te winnen! Terecht wordt daarvoor zo’n mega-display ingezet.

Kunststofbewerking

Zodra het gaat om displays voor gereedschap, technische toestellen, enz. worden displays complexer (8) Hout en vooral (9) kunststof voeren in dit displaysegment de boventoon. Daardoor is er een groot aanbod in lasersnijmachines voor kunststof ontstaan met (10) Sei als koploper voor grote snijoppervlakken. Een Sei-gebruiker zegt: “De grootste voordelen van lasersnijden zijn dat het geen verspaning geeft en gesneden materiaalkanten meteen glad zijn. Altijd schone stukken. Je hebt eigenlijk geen andere nabewerking dan assembleren, meestal lijmen.” Qua laser snij/graveermachines waren er in 2017 naast Blackman & White, EuroLaser en Sei veel instapsystemen van Cerion, Epilog Laser, GCC, (11) GravoGraph, Matic, Multigrav, Trotec en Universal en van Aziatische aanbieders. (12) Zünd is ook gestart met het aanbieden van lasersnijtafels, maar heeft vooralsnog in kunststofbewerking meer naam gemaakt met freestafels voor de dikste kunststofplaten.

Additief kunststof- en UV-reliëfprinten

De meest in het oog springende signagekunststofapplicatie van 2016-2017 was de (13) ‘MASSIVit-3D Gel Dispensing Printing technology’. Zelf heeft Massivit het over ‘double digit sales’, maar meldingen over installaties in onze regio ontbreken. Wel bij het Engelse Watford’s Stylographics en in de VS. (14) Kijkend naar wat de meeste desktop 3D-printers maken, kan je niet zeggen dat daarvoor veel plaats is in de sign- en displaymarkt. Stratasys-dealer Seido uit Kortrijk (Bissegem) benadrukt echter dat bepaalde 3D-printers (die Seido aanbiedt) wel degelijk gadgetachtige (15) producten voor de signmarkt kunnen printen, bijvoorbeeld met de 3D-printers Objet3D-Prime of de Stratasys-F370. De eerstvolgende 3D-printshow voor KMO-bedrijven is RapidPro’s beurs+seminar op 7 en 8 maart 2018 in NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven (NL). 2016-2017 leek meer een doorbraak te zijn voor reliëfprinten. (16) Océ’s ‘Eiger’ 3D-printen op de Arizona UV-vlakbed-printer kreeg gezelschap van (17) Durst’s UV-reliëfprintsysteem mettot nu toe- alleen samples van Big Impact uit Eindhoven. Hoewel de meeste UV-vlakbedprinters dit zouden kunnen, is er nauwelijks navolging. Begrijpelijk, want de productiekosten zijn hoog: meer dan 1.000 euro/m2. (18) Het Litouwse Veika voegde hier in 2017 met haar ‘Dimense’-printer een reliëfprintsysteem voor wanddecoratiematerialen aan toe. Die Dimense-S print roll2roll 3D-interieurdecoratie. Het systeem omvat twee componenten: een exclusief ontwikkeld PVC-vrij foamsubstraat (‘Ecodeco’) à 3,50 euro/m2 en een 160 cm brede CMYK-Latexprinter Dimense à 70.000 euro. Na de fullcolour-print legt de printer een lakpatroon over delen die niet mogen zwellen. Het (19) reliëf/embossing-effect ontstaat in een ver-volgsectie van de Dimense, door niet-gelakte foamdelen tot max. 1mm reliëfdikte te laten zwellen. Verwachte beschikbaarheid: vóór eind 2018. Bekijk ook YouTubefilmpje ‘Dimense - Creation of new dimension in digital printing’. Veika’s systeem doet denken aan een eerder door Universiteit Gent ontwikkeld printsysteem met opzwellende substraten. In de periode 2016-2017 waren er meer lanceringen voor het printen van wanddecoratie. (20) In 2016 en opnieuw in 2017 lanceerde Xeikon haar volautomatische behangrollenprinter; zeer geschikt voor de productie van online/on-demand behangrollenverkoop. De 51,6 cm brede Xeikon 3500 print 9,6 m/min op 40 tot 350 gr/m2 substraat met kleurvaste toner: 6-8 kleurechtheid volgens Fogra’s wolschaal. De inlinecombinatie print vier tot vijf kleuren, coat de print, snijdt papierbanen op breedte en wikkelt verkoopklare behangrolletjes. De complete geïntegreerde lijn kost ongeveer 750.000 euro. (21) IIJ-Konica Minolta lanceerde ook haar Digital Wallpaperprinter CP562. Die printer zie je op het YouTubefilmpje: www.industrialij.com/print-engine-cp562. Het gaat om een demonstratiemodel van een 56,2 cm brede fullcolour UV-inkjetprinter met ‘target-speed’ 70 m/min, maar werkelijk 30 m/min. Xeikons in 2017 gelanceerde tonerprinter die een gelijkwaardige productie levert is de 52 cm brede nieuwe fullcolour/roll2roll Xeikon CX500; die haalt een output van 30 m/min, nu even snel als IIJ’s systeem.

Textielprinten

Het textielprintthema in 2017 was natuurlijk de hernieuwde blik op sublimatietransferprinten op textiel. Zelfs zo indringend dat Durst en EFI-Vutek daar met substantiële orders van profiteerden. (22) Dursts Rhotex 325 is zon textiel-transfer-sublimatieprinter (papier) en inmiddels in gebruik bij Probo in Dokkum, NL. Daaruit blijkt dat Probo z’n textielstoffenaanbod wil verbreden. Durst had medio 2017 van dit nieuwe printertype wereldwijd al twintig machines geïnstalleerd. (23) Ook EFI-Reggiani’s FabriVu wordt op vergelijkbare manier door de markt onthaalt. Verder werden in het voorjaar van 2017 de volgende textielprinters gelanceerd in verschillende systeemvarianten. De volgorde van opsomming is alfabetisch: (24) Agfa’s 320 cm brede Avinci DX3200, belangrijk voor onze regio. (25) Aleph-LaForte’s 185-220 cm brede Paper-16K (zie gelijknamig YouTubefilmpje). (26) ColorJet-India met de 160 cm brede TXF en de 330 cm brede FabJet Grand. (27) Flora’s 325 cm brede TX-3200DS. Gandy’s 530 cm brede Softjet-5000. (28)Lüscher-Tschudi’s 320 cm brede Raptor 320. Die komt tegemoet aan de marktwens naar een betaalbare 320 cm brede directe textielprinter. Met een machineprijs à 100.000 euro is dat goed gelukt en toch blijft het Zwitserse betrouwbaarheid, maar minder geautomatiseerd en goed voor 70 m2/140 m2 output dankzij acht KM1024i-printkoppen die een brede range textielinkten aankunnen. Lüscher-Tschudi’s bijpassende thermisch fixatiesysteem Therminator 320’ kost 70.000 euro. In Benelux verkrijgbaar bij AtéCé. (29) Mimaki’s 190 cm brede Tx300P-1800B is het vermelden waard omdat het een instap textielprinter is die gebreide/elastische stoffen verwerkt, dankzij het ‘sticky belt’ transport van het substraat. De printer heeft vier inlijn printkoppen en kan ook meerdere inkttypen aan. Het kan bijna niet completer. Lijstprijs is 78.000 euro inclusief droging, maar zonder separate fixatie/sublimatie. (30) MTEX’ 180 cm brede Dragon. De prille ontwikkelstatus verhinderde de beschikbaarheid van Dragons specificaties. (31) Mutohs 191 cm brede dyesub-transferprinter ValueJet 1948WX is een indirecte dyesub-transferprinter. Daarvan waren tijdens demo’s uitstekende textielsamples te zien; gemaakt op printsnelheden van 11,5 m2/u tot 194 m2/u. Bij sommige textieldessins lijkt de printkwaliteit versus snelheid niet eens zoveel kwaliteitsverschil te geven. Deze nieuweling kost 45.000 euro zonder sublimatiekalander. (32) Gandy’s exotisch ogende Softjet-5000, made by ATPcolor, is door z’n prijs à 390.000 euro (afhankelijk van de printkoppenconfiguratie) interessant. Ook al omdat er in deze 530 cm brede printer een sublimatie-kalanderdrum ingebouwd zit. Zou dat principe -wat ooit op Agfa’s Arde-co niet liep- op deze Softjet succesvol zijn? De ATP-operator op een internationale signbeurs was er gerust in.

Indirecte textielsublimatie

De gestegen aandacht in 2017 voor het indirecte textiel-transfersublimatieproces (ook transfereren genoemd) wordt door een kenner als volgt verklaard: “Allerlei verbeteringen van de afgelopen jaren komen nu het textielprinten ten goede. De gevoelige textielprinters, textielstoffen en inkten van eertijds zijn vandaag stabiel en betrouwbaar.” Ook de instap-sublimatieprinters van Epson, Mutoh en Roland DG bieden een betrouwbare transfer papier/print. Omdat de volumes zijn gegroeid, dalen ook de prijzen van de disperse textielinkten. Verder is het aanbod van polyesterhoudende textielmedia verruimd: van traditioneel banner- en vlaggendoek tot moderne backlit en stretch, maar ook voile en zijdeachtige modieuze stoffen. Een groter aanbod van sticky-belt textielprinters biedt zich hiervoor als oplossing aan, maar soms zijn de stoffen zo moeilijk hanteerbaar dat een indirect werkend sublimatietransfersysteem daar trefzekerder mee omgaat. Dat garandeert ook een kwalitatief hoog eindresultaat op het vlak van beeldscherpte, egaliteit, kleurverzadiging en kleurkracht. Met indirecte textielsublimatie kan je ook veel gemakkelijker een ruim assortiment van textielproducten uitbouwen. (33) Sinds 2016-2017 zijn er roll2roll kalanderpersen tot 5 m breedte. Er zijn ook kalanderpersen waarop (34) losse stukken geprint transferpapier ingelegd worden met mogelijkheid tot nesting. Europese kalanderaanbieders zijn HeatJet, Kala, Klieverik, Monti Anto-nio en Transmatic.

Backlitprinters

In 2016-2017 was er een hausse aan zogenoemde backlitprinters die met UV-inkt op backlit-polyesterdoek printen, wat veel wordt toegepast voor standinrichting, in-door- en outdoor-reclamelichtbakken. (35) Mimaki’s op Fespa 2016 gelanceerde backlitprinter UJV55-320 kreeg snel navolging. Eerst door (36) Fujifilm’s AcuityLED 3200R met een hoekige haakse lichtbak. Kennelijk beschadigden die haakse randen het doek te veel, want later zagen we (37) een uitvoering van de AcuityLED 3200R met bolle plexiglas-cover op de lichtbak. Op Fespa 2017 waren er ook backlit-navolgingen zoals de UV-Ledprinters van Flora, Handtop en Liyu. Verder (38) Mutoh’s ValueJet 1638UH met een eenvoudig gehouden backlitmodule en (39) Magenta-Vision’s Polaroid. Al deze toestellen leveren goed bruikbare UV-geprinte backlits af. Dat trekken van backlittextiel over een hoekige lichtbak moet problematisch geweest zijn. Mimaki verbeterde dat naar aanleiding van Fespa 2017 met rolletjes op de hoeken van de lichtbak. (40) Liyu’s backlitprinter INNO UV-Led wordt verkocht door Liyu-DMS GmbH’s adequate Duitse vertegenwoordiging in Porta Westfalica; ook voor de Benelux. Deze 320 cm brede backlitprinter (met rollen op de lichtbakhoeken) werkt met acht KM1024 printkoppen en produceert max. 210 m2/u. Lijstprijs 72.000 euro. Al deze backlitprinters zetten beelden met UV-inkten op hagelwit backlit-polyestertextiel voor outdoor- en in-doortoepassingen.

Enkele meegevers

Noemenswaardige andere zaken die we nog willen meegeven, zijn de volgende:·

Het jaar 2017 liet zien dat de beloofde singlepass-inkjetontwikkelingen voor niet-textiel substraten maar moeizaam uit de starblokken komen. Investeringen daarin zijn riskant. Voor multipass-inkjet is het beeld vandaag rooskleuriger en betrouwbaarder. Digitale multipass-textiel print kent een stabiele ontwikkeling, er is veel aanbod voor KMO-bedrijven en daarin investeren is redelijk trefzeker.

Durst’s watergebaseerde UV-inkt (op de (41) Rho WT 250 HS printer) en (42) EFI’s AquaEndure-inkjetinkt hebben zich nog niet ontwikkeld tot technologieën waarmee een doorbraak kan worden gerealiseerd, al staat Durst verder dan EFI.

Mouvent’s in 2017 gelanceerde (43) TX801 blijft een belofte voor 2018. Dankzij Mouvent’s clustertechnologie moet het een multipass-snelheidskam-pioen in textielprint gaan worden. Mouvent ontwikkelt eigen textielinkten in de vroegere fabriek van Ilford.

Canon/Océ’s (44) Colorado 1640 scoorde in 2017 en kwam hiermee zijn belofte na. Océ’s UVgel-inkt doet wat het belooft en steekt daarmee HP’s Latexinkt naar de kroon. Dat was ook de bedoeling van Océ.

De zogenoemde ‘waterval-inkjet’-leverancier Memjet kondigde dit jaar aan de Japanse inktenfabrikant KAO onder de arm te hebben genomen voor de ontwikkeling van UV-inkten voor haar Memsprintkoppen. Slaagt men daarin, dan krijgen toepassingen met Memjet’s printkoppen daadwerkelijk vleugels. Het vormt een belofte voor 2018. (45) Momenteel groeit het aandeel van Memjet-printers in het instapsegment van watergebaseerde label-printers.

ESMA’s inkjetprintconferentie richtte zich dit jaar op de ontwikkeling van inkjet met dikkere inkt- en vooral laklagen. De vragen vanuit het kamp van de digitale veredelaars stimuleren die ontwikkelingen. Bedrijven als Archipelago, Seiko, TTP en Xaar bieden oplossingen voor dikkere inkjetprint en -veredelingslagen. Archipelago ontwikkelde daarvoor (46) Powerdrop. Ergens te vergelijken met een zeefdruk-cilindervorm die van binnenuit inkt naar buiten spuit. Het systeem werkt snel, kan dikke lagen plaatsen, maar is maar zeer beperkt variabel, in ieder geval niet on-the-run. Dat zijn de hoogcapacitieve printkoppen van Seiko, TTP en Xaar wel.

Gicléeprint heeft ook voor 2018 en ver daarna een toekomst. Een specialist in gicléeprint verwoordt het zo: “Gicléeprint maakt hoogwaardige grafiek door middel van printen bereikbaar voor ‘de gewone man.” De fraaie 3D-Relievo’s die het Van Gogh Museum voor 25.000 euro verkoopt, zijn voor de gewone kunstliefhebber veel te duur. (47) Maar er is een mooi alternatief dat het Van Gogh Museum als volgt aanprijst: ‘Haal Van Gogh in huis! Hoogwaardige reproducties van deze werken zijn nu vanaf 44,95 euro te bestellen in onze Museumshop, waaronder deze Giclée-print op canvas. Kies formaat, de afwerking, en deze prachtige reproductie wordt speciaal voor jou gemaakt!’ Giclée-print heeft dus nog een toekomst, maar de concurrentie is groot door het ruime giclée-aanbod in de vele online webwinkels.

Jan Vroegop